Nieprzerwanie od 1946 roku przy ulicy
św. Gertrudy w Krakowie...

 

Józef Turbasa

JÓZEF TURBASA - Mistrz i artysta
25.08.1921 – 01.08.2010 r.

Mistrz nie tylko z tytułu, ale w pełnym rozumieniu tego słowa. Nazywany bywał Pierwszym Krawcem Rzeczypospolitej i ambasadorem prawdziwej elegancji.

Artystyczną Pracownię Krawiecką J. Turbasa założył w 1946 roku. Wśród ogromnej konkurencji, mistrzów którzy mieli przed wojną swoje filie w Wiedniu, pojawił się człowiek, który jak mawiają Francuzi - miał sześć palców u ręki. Tym szóstym było oko. Miał niewiarygodny dar odnajdywania piękna w każdym człowieku. Korzystał z tej bezwładności gałki ocznej, którą można oszukać, odwracając uwagę od uchybień w budowie i podkreślając przymioty każdego klienta.

WIĘCEJ

Od pierwszego spotkania 'widział' klienta w nowym okryciu. Bezbłędnie doradzał, sugerował wybór kroju, tkaninę, fakturę materiału.

W krawiectwie same ręce nie wystarczą. Musi nimi rządzić jakaś idea - idea idealnej sylwetki. W kartonowych formach mistrza zostały zawarte wzorcowe proporcje sylwetek kobiety i mężczyzny. Przy ulicy św. Gertrudy rodziła się nowa jakość krawiectwa.

Wkrótce nazwisko Turbasa znane było również poza granicami naszego kraju. To nie kto inny, jak sam Pierre Cardin próbował ściągnąć go do Paryża. Zaproponował objęcie stanowiska pierwszego krojczego w jego domu mody. Ale z przeszłością związaną z działalnością Armii Krajowej, w tych czasach nie otrzymywało się paszportów, nie mówiąc o zagranicznym wyjeździe z całą rodziną. Postanowił, że skoro on nie może wyjechać w świat, to świat będzie zjeżdżał do niego. I klienci zjeżdżali! Z wszystkich kontynentów, no poza Antarktydą...

Józef Turbasa stworzył legendę firmy, w której ubierały się osobowości tworzące historię drugiej połowy XX i początku XXI wieku - laureaci nagrody Nobla, filmowych Oskarów, wielcy kompozytorzy, literaci, prezydenci, premierzy, ministrowie, ambasadorzy oraz postacie z pierwszych stron gazet. We fraku od mistrza debiutował Krzysztof Penderecki, wówczas sąsiad z tej samej ulicy. W klasycznych garniturach chodzili Stanisław Lem i Czesław Miłosz, a w smokingach – Lucjan Kydryński oraz Andrzej Wajda. A propos smokingu – jak była łaskawa zauważyć w tomiku „Lektury nadobowiązkowe” noblistka Wisława Szymborska – „Naturalnie smoking musi być szyty na miarę. Najlepiej przez takiego mistrza, jak zamieszkały w Krakowie p. Józef Turbasa…”.

Józef Turbasa pozostawił po sobie wspomnienie niepospolitej osobowości i ulotne, rzeźbione w tkaninach dzieła. Jednak jeden garnitur dostąpił niemal sakralizacji. A to za sprawą Andrzeja Wajdy, który oprócz statuetki Oskara podarował Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego swój specjalny szamerowany frak członka Akademii Francuskiej. Dzieło Józefa Turbasa znalazło swoje przeznaczenie obok astrolabium Mikołaja Kopernika.

 

Jerzy Turbasa

JERZY TURBASA
ur. 21.01.1953 r. w Krakowie

1978 - ukończenie z wyróżnieniem Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej (po raz pierwszy w historii wydziału przedstawienie już zrealizowanego obiektu architektonicznego, prezentowanego później na wystawach w Mediolanie i Zagrzebiu). Wytypowanie projektu przez WAPK do wzięcia udziału w konkursie im. M. Skripija w Warszawie na najlepszy projekt dyplomowy w Polsce.

1979-86 - praca na etacie naukowo-badawczym w Zakładzie Architektury Rekreacji i Sportu WA PK u prof. dr hab. arch. A. Skoczka. Realizacja wielu rezydencji w Warszawie i w Krakowie oraz około 40 projektów wnętrz.

WIĘCEJ

1986 - zaprojektowanie i zrealizowanie pierwszej w Polsce „papieskiej” kapliczki w Miłogoszczy (k. Myślenic).

1986 – prowadzenie wraz z ojcem Józefem Turbasa Artystycznej Pracowni Krawieckiej J. Turbasa. Współpraca jako projektant mody z czasopismami 'Twój Styl' i 'Elle'.

1992 - współpraca z Krystyną Zachwatowicz i Andrzejem Wajdą przy realizacji dla Teatru Telewizji „Hamleta” W. Szekspira. Projekt kostiumu odtwórczyni głównej roli - Teresy Budzisz Krzyżanowskiej.

od 1996 - autor stałej rubryki w „Dzienniku Polskim” poświęconej modzie i elegancji – „Skrojone z szykiem”. Współpraca i realizacja projektów mody dla magazynu 'Elle'. Realizacja projektów : m.in. rezydencje w Warszawie i w Krakowie, wnętrza, grobowce, witraże, kolekcje mody...

2000 - projektant pomnika Jana Pawła II w Parku Strzeleckim w Krakowie, jego otoczenia oraz połowy Parku Strzeleckiego.

2001 - projektant bajecznie krakowskich wnętrz restauracji „Pod krzyżykiem” w Rynku Głównym w Krakowie. Autor wydanej książki „ABC męskiej elegancji” (książka doczekała się recenzji-felietonu „Mężczyźni w ubraniach” napisanego przez Wisławę Szymborską, która później znalazła się w książce noblistki „Nowe lektury nadobowiązkowe” - Wydawnictwo Literackie, 2002r.). Współpraca felietonowa z czasopismem „Puls biznesu”.

2006 – Krakowski Król Kurkowy „Trzeci”. Po intronizacji w dniu 3.06.2006 r. po raz pierwszy w historii bractwa, a po raz trzeci tytuł ten pojawi się w jednej rodzinie - rodzinie Turbasów (ojciec Józef Turbasa - 'Brzoza-Sprawiedliwy' (1989-90), brat Ryszard Turbasa - 'Łowiec' (1996-97)). Autor książki „Garnitur polski”.

2006 – po raz pierwszy, uszyty w firmie frak staje się eksponatem muzealnym. Andrzej Wajda przekazuje do Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego (Collegium Maius) swój frak - członka Akademii Francuskiej.

2007 – autor książki „...ubierając kobietę sukcesu…” - Wydawnictwo AA, 2007 r.

2010 - autor książki „Abyście stare tradycje związane w waszym bractwem…” Wydawnictwo AA, 2010 r.

Zespół

Nasz zespół to prawdziwi artyści, profesorowie igły. Niewielu takich w Europie!

Gdy pracownik otrzyma wszystkie elementy i dodatki od krojczego, jego zręczne palce sprawiają, że powstaje żakiet, płaszcz, garnitur, frak czy pelisa. W Artystycznej Pracowni Krawieckiej J. Turbasa nie mamy podziału pracy jak w szwalniach, prowadzące do tego, że jeden szyje rękawy, a ktoś inny klapy. Pracownik sam nadaje sztukom piętno swego talentu. Aby znaleźć się w naszym gronie, potrzeba nie tylko złotych rąk, ale także wysokiej inteligencji zawodowej, pozwalającej w lot się porozumieć. To czyste rękodzieła, wykonywane jednakże najnowocześniejszymi technikami.

WIĘCEJ

W naszym zespole nie brak młodych, świetnie wykwalifikowanych osób, jednak są i tacy mistrzowie swojego fachu jak pan Kazimierz Czubin, który nierozerwalnie związany jest z pracownią od ponad 50 lat. W uznaniu zasług dla Krakowa i jego mieszkańców został w 2010 roku uhonorowany odznaką "Honoris gratia" z rąk prezydenta miasta Krakowa profesora Jacka Majchrowskiego.

Wystawy

  1. 'JERZY TURBASA - ARCHITEKTURA NA MIARĘ' (2008)
    Wystawa fotografii Jacka Balcewicza prezentujących twórczość architektoniczną Jerzego Turbasy.

  2. 'JERZY TURBASA - ARCHITEKT POZA ARCHITEKTURĄ/ARCHITECT BEYOND ARCHITECTURE' (2011)
    Wystawa ubiorów i fotografii w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Architektów Polskich - "Architekt poza Architekturą". Prezentacja związana była z późniejszą publikacją książkową o tym samym tytule "Architekt poza architekturą/Architect beyond architecture". Wśród wyróżnionych osób znaleźli się między innymi: Marek Grechuta, Andrzej Mleczko, Jan Kanty Pawluśkiewicz, Wojciech Plewiński, Jerzy Turbasa, Wilhelm Sasnal, ...

    PRZEGLĄDAJ>

Filmy

  1. "ZŁOTE NOŻYCE" (2002)
    Scenariusz i realizacja - Krystyna Szturc, zdj. Bartosz Cichonski, mont. Jacek Merecik, prod. TVP S.A. Oddział w Krakowie, 2002. Portret rodzinny we wnętrzu znanej pracowni krawieckiej Krakowa jako próba zrozumienia drogi zawodowej Mistrza Józefa Turbasy i jego syna Jerzego.

  2. "DYLEMATY POLAKÓW: MODA MĘSKA" K. Miklaszewski.

  3. "50+1’lecie Artystycznej Pracowni Krawieckiej J. Turbasa"
    Film realizowany przy okazji świętowania 50+1'lecia istnienia Artystycznej Pracowni Krawieckiej J. Turbasa we wnętrzach krakowskiej restauracji "Pod Krzyżykiem" przy Rynku Głównym w Krakowie, której architektem wnętrz jest Jerzy Turbasa.

  4. "ISTNIENIE" (2007) reż. Marcin Koszałka.
    Jerzy Turbasa - udział w filmie. Cześć zdjęć do filmu powstało w Artystycznej Pracowni Krawieckiej J. Turbasa. To dokument opowiadający historię krakowskiego aktora Jerzego Nowaka, który powoli przygotowuje się do śmierci...

  5. "KRAWIEC" (2009) - scenariusz i reżyseria - Magdalena Siemion.
    Reportaż przedstawia osobę Jana Tyranowskiego – zwykłego krawca, a jednocześnie mistyka, pierwszego przewodnika duchowego Karola Wojtyły. Zdjęcia do filmu zostały wykonane w siedzibie pracowni.

  6. "POLITICAL DRESS" (2011) - Produkcja: Instytut Adama Mickiewicza, Polska 2011. Reżyseria: Judyta Fibiger. Scenariusz: Judyta Fibiger, Ewa Olbrychska.
    Film jest częścią cyklu filmów dokumentalnych "Przewodnik do Polaków" realizowanego w ramach Zagranicznego Programu Kulturalnego Polskiej Prezydencji 2011.  WIĘCEJ>

Galeria